Pijn en gedachten over die pijn

BuddhaBoeddha stelt in zijn levensfilosofie dat lijden in het leven onvermijdelijk is. Je zou misschien zeggen: dat is niet nieuw, we gaan allemaal dood en vóór het zo ver is verwerk je heel wat pijn en tegenslag.
Het was Boeddha opgevallen dat veel mensen op een bepaalde manier reageren op de pijn van het leven, zoals verlies, falen, tegenslag etc. en die bepaalde manier maakt het probleem erger. Boeddha legt uit dat we de neiging hebben allerlei mentale processen toe te voegen aan de pijn die wordt ervaren.
Boeddha mediteerde uren over dit probleem. Hij vroeg zich af hoe je omgaat met die onvermijdelijke pijn van het leven. Hoe kom je af van de gedachten over de pijn die ons niet verder helpen. Waarom knaagt het zo. Waarom veroorzaken de gedachten zoveel onrust.
Dan… op de nacht dat hij verlicht werd na 7 jaar mediteren onder de Bodhi boom, zo gaat de overlevering, ontdekte hij het.  Als je de gedachte los maakt van de pijnbeleving is de pijnbeleving dragelijker. De beleving van de pijn en de beleving van de gedachten over die pijn zijn verschillende dingen, zo stelt Boeddha en dat kun je in de meditatie ervaren. De mens lijdt het meest aan de pijn die hij vreest, m.a.w. de gedachten die je over de pijn construeert maken de pijn erger. Kort en goed Boeddha’s boodschap is: leer de pijn die er is te aanvaarden zoals die is en geloof niet de mentale constructies die je er omheen maakt.
Na deze ontdekking ging Boeddha een stap verder. Hij vroeg zich af, waarom zijn we zo dol op die gedachtenconstructies? Waar komt die drang naar het mentale praatje in ons zelf toch vandaan.
Door pijn raken mensen op zichzelf gericht. Hoe meer problemen, hoe meer we met onszelf bezig zijn. Dan, zo meent Boeddha, is er op een goed moment geen ruimte meer voor de ander. Een egocentrisch proces gaat in werking. De bewustwording van het verschil tussen de pijnbeleving en de gedachten over de pijn is hier essentieel.
Boeddha zocht uit hoe we hier mee om kunnen gaan. Hij kwam tot vier krachtige eigenschappen die je kan beoefenen om het “ik” en de gedachten over de pijn van dat “ik” te verkleinen. Hij kwam tot de volgende 4 kwaliteiten:
1. Maitri (Liefdevolle vriendelijkheid);
2. Karuna (mededogen, compassie);
3. Mudita (plezier) en
4. Upeksha (gelijkmoedigheid).
Ad 1: Maitri (ook wel metta genoemd) is het bewust zoeken naar een liefdevolle houding. Hoe kan ik oprecht iets aardigs doen voor een ander. In middels weten we dat als je zelfs alleen al denkt om iets aardigs te doen dat dit in je hooft lijdt tot gunstige chemische veranderingen.
Ad 2: Bij mededogen is empathie belangrijk. Verplaatsen in het gevoel en de denkwereld van een ander. Ook dit gaat gepaard met de eerste stap in de richting zetten dan volgt ook de beleving. Als je de ander beter kent weet je waar het lijden van de ander zit en kan je daar passend op reageren.
Ad 3: Met Mudita wordt bedoeld dat je de ander zijn/haar succes gunt. Door vrolijkheid en plezier te creëren word je zelf en de ander gelukkiger. Dat betekent dat je je niet bezig houdt met sociale ongelijkheid. Niet letten op iemand die knapper is dan jij of een grotere auto rijdt etc. Wanneer je in je eigen kracht kunt zijn kan je een ander zijn haar succes gunnen.
Ad 4: Blijf bij wat er is en wat er is, is nu. Met gelijkmoedigheid zoek je evenwicht met je emoties en (pijn)belevingen. De emoties worden niet ontkend of weggedrukt maar geaccepteerd en niet groot gemaakt met de gedachten over die emoties.  Je bent je bewust van je innerlijke processen en creëert ruimte waardoor er minder focus op het “ik“ ontstaat en de pijn bij de beleving houdt.

Over Philip van der Linde

Philip van der Linde leidt de meditaties. Hij is geboren op 9 oktober 1954. Hij heeft vele jaren Hatha yoga-, yoga therapie- en meditatielessen gegeven en vervult een functie bij Rijkswaterstaat.
Dit bericht is geplaatst in Blog. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *